Jak skutecznie zweryfikować kompetencje językowe pracowników?

Coraz więcej firm nawiązuje współpracę z międzynarodowymi partnerami i zagranicznymi klientami. Jest to szansa na zwiększenie wpływów i zasięgów, ale również ogromne wyzwanie dla rekruterów.
Aby zapewnić usługi na najwyższym poziomie, konieczna jest bardzo dobra znajomość języków obcych u naszych pracowników. Wielu kandydatów w procesie rekrutacyjnym zawyża lub zaniża (nie zawsze świadomie) swoje umiejętności językowe. Zatrudniając osobę na stanowisko wymagające biegłego posługiwania się językiem obcym, pracodawca musi mieć pewność, że przyszły pracownik nie narazi na szwank wizerunku firmy i nie zaprzepaści szans biznesowych. Czy istnieją zatem sprawdzone sposoby, aby skutecznie zweryfikować poziom znajomości języka i wyeliminować nieodpowiednich kandydatów?
Certyfikaty językowe
Wśród wielu rekruterów panuje przekonanie, że certyfikat językowy jest wystarczającym świadectwem bardzo dobrej znajomości języka obcego. Międzynarodowe certyfikaty, takie jak B2 First (dawniej FCE), C1 Advanced (dawniej CAE) czy C2 Proficiency (dawniej CPE), mogą uzyskać już uczniowie szkół średnich czy studenci. Od momentu ich uzyskania do procesu rekrutacji mijają często lata, a kandydaci nie potrafią już posługiwać się językiem tak swobodnie, jak wskazuje na to zdobyty dokument.
Rozmowa kwalifikacyjna – porozmawiajmy po angielsku
„Now, let’s talk in English” – mogą usłyszeć kandydaci podczas rozmowy kwalifikacyjnej. I choć krótka konwersacja po angielsku jest elementem wielu procesów rekrutacyjnych, to nie jest ona pozbawiona wad. Zadawane pytania najczęściej dotyczą ogólnych zagadnień, a kandydaci są w stanie doskonale przewidzieć ich zakres.
Swobodne opowiadanie o swoim hobby czy wakacjach nie zawsze gwarantuje sukces w trakcie biznesowych negocjacji. Ta metoda nie sprawdza również umiejętności tworzenia tekstów ani czytania ze zrozumieniem.
Placement test
Popularne i dostępne bezpłatnie w sieci testy leksykalno-gramatyczne mają sprawdzić wiedzę teoretyczną kandydata – zasób jego słownictwa i znajomość struktur gramatycznych. Takie sprawdziany również mogą okazać się niewystarczające. Wiele z nich tworzonych jest zupełnie dowolnie, co niesie ryzyko stronniczych i niepełnych wyników.
Internetowe testy nie dadzą pełnej odpowiedzi co do przydatności kandydata na dane stanowisko, gdyż oceniają jedynie bierną znajomość języka i jego poziom na skali CEFR (A1–C2).
Audyt językowy
Kompleksowy audyt kompetencji językowych składa się zazwyczaj z dwóch części – pisemnej i ustnej. W ten sposób można zweryfikować zarówno znajomość struktur gramatycznych i leksykalnych, jak i praktyczną umiejętność tworzenia wypowiedzi oraz płynność mówienia.
Obie części prowadzą wykwalifikowani i doświadczeni audytorzy, którzy oprócz kompetencji językowych potrafią ocenić także dopasowanie kandydata do stanowiska. Tematykę rozmowy dobiera się tak, aby jak najbardziej przypominała sytuacje, z jakimi kandydat będzie miał do czynienia w nowej pracy.
Część pisemna
Kilkanaście, kilkadziesiąt, a może kilkaset pytań? Test online powinien składać się z zestawów ułożonych tak, aby poziom trudności wzrastał wraz z kolejnymi pytaniami. Kandydat powinien móc zakończyć go w dowolnym momencie, gdy pytania zaczynają wykraczać poza jego kompetencje.
Warto też, aby kandydat napisał tekst na zadany temat (choćby krótki e-mail) – pozwala to ocenić samodzielność i poprawność pisania.
Część ustna
W trakcie rozmowy audytor ocenia wypowiedzi kandydata pod kątem wielu kryteriów:
- poprawności gramatycznej
- bogactwa językowego
- płynności wypowiedzi
- swobody
- akcentu
Często inicjowane są scenki imitujące sytuacje zawodowe, w których kandydat może potwierdzić swoją gotowość do objęcia nowego stanowiska. Rozmowa trwa zazwyczaj kilkanaście minut – tyle wystarczy doświadczonemu audytorowi na skuteczną weryfikację.
Raport z audytu
Po teście i rozmowie audytor ocenia umiejętności językowe w sześciostopniowej skali CEFR (Common European Framework of Reference for Languages, czyli Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego). Najniższym poziomem jest A1 (beginner, początkujący), a najwyższym C2 (proficiency, biegły).
Następnie audytor wskazuje obszary do rozwoju i ocenia, czy kompetencje językowe kandydata są odpowiednie na stanowisko, na które aplikuje. Na życzenie zleceniodawcy raport może zawierać również rekomendacje szkoleń językowych dla przyszłych pracowników.
Jak to wygląda w praktyce?
Audyt może przeprowadzić dział HR w firmie lub doświadczony podmiot zewnętrzny. Zwykle jest to osobny etap rekrutacji. Ponieważ wiele firm pracuje dziś zdalnie lub hybrydowo, audyt językowy też może odbywać się online: kandydat otrzymuje link do placement testu, a rozmowa z audytorem odbywa się przez komunikator internetowy.
Podsumowanie
Niezależnie od tego, czy audyt przeprowadzą Twoi pracownicy, czy audytorzy z zewnątrz, opisany proces jest najskuteczniejszym sposobem oceny kompetencji językowych. I choć bywa czasochłonny, warto poświęcić czas i środki na jego rzetelne przeprowadzenie – tylko w ten sposób unikniesz błędów w rekrutacji.
Łukasz Nowicki
Autor artykułu
Lektor języka angielskiego w Lingly Business.






